FAQ
Snel antwoord op Frequently Asked Questions
Lees je graag? Scroll verder naar beneden voor uitgebreide uitleg over geselecteerde begrippen
Wat kan ik verwachten?
Allereerst wil ik kennis met je maken. Ik vindt het zelf onverantwoord om vrijwel meteen een massage te beginnen (om lichamelijk contact te hebben met iemands lijf) zonder het één en ander te bepreken. Het is heel belangrijk onze verwachtingen met elkaar af te stemmen. Dit is één van de redenen dat ik mijn verschillende massagevormen 'intenties' noem.
- Voor de eerste afspraak heb ik ten minste 20 minuten nodig voor een intakegesprek.
- Allereerst bespreek ik met je wat de aanleiding of intentie is van de afspraak.
- Verder hoor ik graag welke zaken er nu medische spelen of hebben gespeeld (zie ook: "Wat is een anamnese?")
- Tijdens deze intakegesprek staan wij stil bij je verwachting of klacht, hoe je je voelt in je lichaam en wat de klacht met je doet.
- Doel van dit eerste gesprek is om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van hoe het met je gaat.
- Na de massage bespreken wij kort hoe is het gegaan.
Voorafgaand aan de eerste sessie zullen we een kort gesprek met elkaar hebben, waarin ik u specifieke vragen zal stellen om er zeker van te zijn dat er geen contra-indicaties zijn die mij ervan weerhouden een massage te geven.
Het is noodzakelijk (en vereisd) om een anamnese te doen. Dit is een serie vragen om uit te zoeken of er redenen (contraindicaties) zijn waarom ik de behandeling niet mogen uitvoeren.
Ook is het belangrijk dat de klant mij laat weten of zij ergens allergisch voor zijn, o.a. bijvoorbeeld voor noten (dit in verband met eventuele gebruik van de olie die ik gebruik) ook al maak ik vnl gebruik van bijenwax.
Nee. Maar het is het beste als u tijdens uw anamnese (formulier en/of gesprek) mij een nauwkeurig beeld kunt geven van uw gezondheid en verwondingen (ook verwondingen waarvan u denkt dat ze niet relevant zijn). Hierdoor kan ik mij goed voorbereiden en extra voorzicht gebruiken waar dat nodig is en de meest geschikte en effectieve behandeling voor u ontwerpen of de behandeling weigeren.
Nee.
Liever niet zelfs. Bij sommige mensen is naakt zijn begrijpelijkerwijs ongemakkelijk (en/of kan de verkeerde verwachting oproepen). Immers, op je gemak voelen is centraal bij iedere vorm van massage.
- Afhankelijk van de massage en het te behandelen gebied, kleed u zich uit tot aan het ondergoed.
- Sieraden kunnen af, zodat ik nergens achter kan blijven haken en u zich niet kan bezeren.
- Het is echter noodzakelijk dat je huid (op de plek waar ik ik moet werken) bloot is. Eén van de kenmerken van mijn massage is om de (vaak verwaarloosde) kracht van aanraking aan te wakkeren, hoe dit doorreikt naar de 'vergeten' herrinneringen die door het lichaam worden opgeborgen (lees hier meer over in mijn blog).
Overigens is het goed te weten dat ik (desgewenst) alleen het gedeelte waar ik werk bloot hou. Bijvoorbeeld, ik kan je benen toedekken met een zacht handdoek terwijl ik met je bovenlichaam bezig ben (of andersom).
Er zijn sommige massagevormen waarbij kleding wordt aangehouden (bijvoorbeeld stoelmassage or bepaalde vormen van Structural Integration). Dit is echter niet mijn werkmethode.
Laat me vóór de massage weten welke delen van je lichaam je wilt dat ik vermijd. Veel cliënten vinden het bijvoorbeeld niet prettig om hun buikstreek te laten masseren. Uw massagetherapeut weet hoe u de gevoelige gebieden die u identificeert, kunt vermijden en u toch een therapeutische ervaring kunt bieden.
U moet zich altijd vrij voelen om uw ongemak te uiten tijdens het ondergaan van een massage. Vermijd echter intensief chatten tijdens uw sessie. Dit activeert de hersenen, staat ontspanning in de weg en kan zelfs leiden tot verhoogde spierspanning en de effectiviteit van uw massage-ervaring beperken.
De hoeveelheid communicatie die u tijdens uw massage moet voeren, hangt af van uw doelen voor de sessie. Als u een RELAX-massage wilt, praat dan zo weinig als nodig en laat uw lichaam en geest in een meditatieve staat komen. U kunt zelfs bewust ademen, waardoor de spierspanning afneemt en de voordelen van uw massage toenemen. Aan de andere kant, als je voor een RELEASE- of RE-MOVE-sessie hebt gekozen, waarbij ik gebruik maak van verhoogde druk en deep tissue-technieken, dan kan communicatie cruciaal zijn. Af en toe zal ik u om feedback vragen over de hoeveelheid druk die ik uitoefen of over het soort pijn dat u op specifieke gebieden ervaart.
Begrippen en Methoden
Kortom, massage is een vorm van lichaamswerk, maar lichaamswerk is meer dan alleen massage. Over het algemeen kiest men voor massage voor ontspanning, algemeen welzijn of voor het aanpakken van milde spierproblemen. Degenen die meer specifieke problemen willen aanpakken, zoals pijn, flexibiliteit, houding of beperkingen in lichaamsbeweging, zullen baat hebben bij lichaamswerk. Het verschil zit verwerkt in de drie ManoVita ‘intenties’: RELAX (massage), RELEASE (massage & mild lichaamswerk), RE-MOVE (verdiepend lichaamswerk).
"Alchemy of Touch is een dynamische en poëtische vorm van transformerend lichaamswerk, ontwikkeld door Tapesh Paradiso en geaccentueerd door de belichaamde wijsheid van Anouk Devi. Het is ontworpen om massage, lichaamswerk en genezing naar een nieuw niveau te tillen door zowel musculoskeletale als energetische technieken van velen te harmoniseren verschillende oosterse en westerse modaliteiten"
Read more on their website: Anatomy of Touch
Fascia omringt spieren, spiergroepen, bloedvaten, organen en zenuwen, waarbij sommige structuren met elkaar worden verbonden, terwijl andere soepel over elkaar kunnen glijden.
Fascia is ontworpen om elastisch te zijn en vrij te bewegen met spieren en botten. Letsel, stress, werkgerelateerde repetitieve bewegingen en de gevolgen van veroudering kunnen ervoor zorgen dat de fascia zijn elasticiteit verliest en korter, strakker en dichter wordt. Een strakke fascia trekt onze spieren en skelet uit de juiste uitlijning en houding, wat pijn, ongemak en vermoeidheid kan veroorzaken.
Myofasciale ontspanning is een massage- en lichaamswerkstijl die werkt met het diepe bindweefsel van het lichaam.
De 'fascia' is in wezen een dun omhulsel van bindweefsel dat rond vrijwel elke spier (en orgaan) in het menselijk lichaam is gewikkeld. Er wordt aangenomen dat dit weefsel ontstoken of geïrriteerd raakt bij aanhoudende en herhaalde belasting. De geïrriteerde gebieden kunnen grotere spiergebieden aantasten (meestal schouders en bovenrug tussen de schouderbladen en de onderrug).
Bij myofasciale therapieën kunnen medicijnen of ‘sprays’ betrokken zijn, maar handmatige technieken zijn effectiever. Deze omvatten het toepassen van langzame maar aanhoudende druk en ‘roltechnieken’ die tot doel hebben de fascia te ‘strekken’ en de beweging tussen de spieroppervlakken en/of tussen spieren en andere weefsels te vergroten.
Bij het toepassen van deze therapie is het belangrijk dat er weinig of geen olie wordt gebruikt en dat de rol- en drukbewegingen langzaam zijn om een subcutane stroperige stroming mogelijk te maken.
'Fascia Bodywork' is mijn eigen term voor het soort fasciaal werk dat ik bepaalde cliënten aanbied. Het is een stijl van massage en lichaamswerk, gedeeltelijk geïnspireerd door 1. Structurele Integratie (ook wel bekend als 'Rolfing'), een intensieve massagevorm ontwikkeld door Ida Rolf in de jaren 70, en 2. de Anatomy Trains™-methode ontwikkeld door Tom Myers en 3. Myofasciale vrijlating. Belangrijk is dat mijn methode een veel zachtere benadering hanteert en niet gelijkwaardig is aan een van deze methoden.What these methods all have in common is that they attempt to bring movement in the fascia where this has become rigid or 'sticky'. (also see 'What is fascia?")
Gewrichtsmobilisatie, zoals ik dit toepass - van schouders, schouderblad, ellebogen, pols & hand, vingers, wervelkolom, bekkengordel, heupen, knieën, enkels, voet, tenen - is a combinatie van actieve en passieve mobilisatietechnieken waarbij beweging van de gewrichten wordt bevorderd in samenwerking met omliggende of gerelateerde spiergroepen en fascia. De delen van ons lichaam zijn niet losse delen die als het warererepareerd of vervangen kunnen worden - zoals bij een auto. Alles functioneerd in verhouding tot en in verband met elkaar als een beweeglijk en levend process. Daarom wordt bij mijn behandelingen vrijwel het hele lichaam in beweging gebracht als ik, bijvoorbeeld, de bewegingsvrijheid van de schouder wil verbeteren. Zie ook: https://www.massagetoday.com/articles/14556/Massage-Therapy-and-Joint-Mobilization)
Een triggerpoint is een plek die gevoelig is voor druk, vooral in de bindweefsel, en vaak gepaard gaat met pijn en stijfheid. Ze hebben de afgelopen decennia veel namen gehad, maar myofascial trigger point (TrP) is standaard geworden de afgelopen twintig jaar. (https://www.painscience.com/tutorials/trigger-points.php)
Geldzaken (+ annulering)
Betaling vindt plaats na de sessie, met contant geld of (liefst) bankpas. Ik heb een mobiele betaalautomaat (Sumup) waarmee met vrijwel iedere kaart (bank of credit) betaald kan worden.
Na betaling wordt automatisch een kwitantie naar jou email adres gestuurd. Indien met contant geld wordt betaald kan ik later een kwitantie sturen of ter plekke eentje afdrukken.
Helaas is dit niet eenduidig.
De meeste masseurs en massagetherapeuten vallen onder alternatieve geneeswijzen en dit kan daardoor (mits je een ruime aanvullende verzekering hebt) soms in aanmerking komen voor vergoeding.
Dit is echter (soms) ook afhankelijk of de masseur de nodige acceditatie (Wkkgz) heeft. Hier ben ik mee bezig.
Als je een afspraak boekt via mijn online boeking pagina ontvnag je automatisch een enail bevestiging en ook een email ter herrinnering twee dagen voor de afspraak.
Beide email bevatten een link waamee je de afspraak kosteloss kan veranderen of anuleren Both emails contain a link for you to cancel your appointment if necessary.
Als je via de telefoon een afspraak met mij maakt, dan zal ik zlef deze bevestiging en herrinnering emails sturen (alsook een SMS bericht ter herrinnering één dag voor de afspraak).
Zeker. Als je de afspraak moet annuleren doe dit alstublieft twee dagen van tevoren.
Als je één dag vantevoren annuleerd moet ik 50% in rekening brengen, en 100% voor annuleringen op de dag van de afspraak (of als je zonder reden niet komt opdagen).
Dit is noodzakelijk omdat ik moet betalen voor de huur van mijn massageruimte (House of Vatality in Hilversum) en ook omdat ik tijdens nauwgezette uren open ben en hierdoor een andere klant niet kan behandelen.
Voor een massagetherapeut hoeft u geen verwijzing te hebben. Uitgebreide zorgplannen en verzekeraars hebben mogelijk een verwijzing nodig voordat u gedekt bent. U dient in uw polis na te gaan of een vergoeding mogelijk is en/of u een verwijbrief nodig heeft.
Massage: voordelen en mythen
Mensen krijgen om vele redenen massages:
- Ontspanning, herstel van blessures, pijnvermindering, stressverlichting, migraine of hoofdpijn, verbeterde spijsvertering, fibromyalgie, slapeloosheid, hartziekten, diabetes en zelfs vermindering van de symptomen van kanker.
Dit zijn enkele algemene voordelen van het toevoegen van reguliere massagetherapie aan uw gezondheids- en welzijnsstrategie:
- Verhoogde immuunfunctie
Uit medisch onderzoek blijkt dat massagetherapie de kracht van het immuunsysteem kan helpen versterken door het activiteitsniveau van de natuurlijke ‘killer T-cellen’ van het lichaam, die virussen bestrijden, te verhogen. - Verbeter de geestelijke gezondheid en het welzijn
Uit onderzoek blijkt dat symptomen van stress, angst en depressie (allemaal geassocieerd met geestelijke gezondheid) rechtstreeks kunnen worden beïnvloed door massagetherapie. - Pijnbeheer en verbeterd bewegingsbereik
Pijn kan de kwaliteit van leven van een persoon negatief beïnvloeden en het herstel van ziekte of letsel belemmeren. Recente bevindingen benadrukken de rol van massage bij pijnbestrijding.
Andere belangrijke voordelen zijn het volgende:
- De helende kracht van aanraking (mensen is van vitaal belang)
- Stimulatie van zenuwen (vooral de nervus vagus)
- Vrijgave van hormonen (oxitocine)
- Vermindering van angst en ontspanning
- Verminderde depressie en andere neurologische aandoeningen
- Stimulatie van het immuunsysteem
- Stimulatie van drukreceptoren (neurologische feedbacklus)
Luister voor meer informatie naar de volgende BBC-podcast:
https://youtu.be/qHHidF7rCjs?si=ne84TpBzEA7pDgTp
Vaak wordt gezegd en geloofd dat massage helpt om gifstoffen uit het lichaam te verwijderen. Er is echter absoluut geen wetenschappelijk bewijs dat bijvoorbeeld massage de opbouw van lactaat, dat in de spieren wordt aangemaakt na een (extreme) training, kan verminderen. Op dezelfde manier is er geen bewijs voor de bewering dat massage andere gifstoffen kan wegspoelen (wat deze ook mogen zijn).
Uit steeds meer bewijsmateriaal blijkt echter dat massage de eigen inspanningen van het lichaam helpt om ontstekingen te verminderen en een goede 'cellulaire ademhaling' of de metabolische beheersing van spierweefsel te herstellen. Belangrijk is dat het bovenstaande betrekking heeft op spierweefsel.
Het verhaal verandert compleet als het gaat om de effecten van massage op het endocriene en/of lymfestelsel. Daarnaast heeft massage en vooral lichaamswerk talloze voordelen bij weefselbeschadiging (spier- en bindweefsel), zogenaamde triggerpoints of pijnlijke 'knopen' en vooral de fascia, waarvan het belang bij 'spierpijn' steeds duidelijker wordt. Zie andere antwoorden voor meer informatie hierover.
Massagetherapeuten bieden niet-invasieve, niet-narcotische behandelingen voor vele soorten verwondingen en pijn. Massage is echter niet voor iedereen. Mensen met hoge bloeddruk, diep-veneuze trombose en bepaalde huidaandoeningen moeten een arts raadplegen voordat ze een massage krijgen. Als u koorts heeft, zich duizelig voelt of onlangs een ongeluk heeft gehad, kunt u uw massageafspraak beter uitstellen.
Chonische pijn kan worden beschouwd als de specialiteit van massagetherapie. Het is niet de bedoeling om het probleem te genezen, maar om het ongemak te verlichten.
Terminale ziekte
Van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds: ‘Massage is veilig als u een persoon bent die met of na kanker leeft – zelfs als u is verteld dat uw kanker levensbeperkend is. Massage zou voor u beschikbaar moeten zijn, als u dat wilt.
In werkelijkheid zijn niet alle soorten massage geschikt voor mensen met kanker: diepe weefselmassage kan het beste worden vermeden, en een aantal aromatherapie-oliën kunnen ook negatieve reacties veroorzaken. Het voordeel van massage beperkt zich niet tot bepaalde vormen van kanker, maar zoals altijd kan uw zorgverlener u adviseren als massage niet geschikt voor u is.
Een groot deel van de angst komt voort uit het feit dat de therapeut geen schade wil veroorzaken. Bedrijfseigenaren proberen ook het juiste te doen als het gaat om de bescherming van de gast, de therapeut en het bedrijf.
Het kan nuttig zijn om iets van de geschiedenis te begrijpen over waarom er nog steeds zoveel verwarring bestaat, vooral als u bent afgewezen toen u een massagebehandeling wilde.
Laten we beginnen met goed onderzoek en goede basisbevindingen. Geloofwaardig onderzoek naar de effecten van massage voor mensen die kankerbehandeling ondergaan, heeft positieve resultaten opgeleverd. Hier zijn mijn vier belangrijkste bevindingen:
- Massage kan misselijkheid en braken veroorzaakt door chemotherapie verminderen
- Massage kan de pijnbeleving verminderen
- Massage kan de slaapkwaliteit verbeteren
- Massage kan de ernst van kankergerelateerde vermoeidheid verminderen
Angst voor verspreiding
De belangrijkste reden dat therapeuten of bedrijven weigeren u te behandelen, is de angst dat de massage kankercellen naar andere delen van uw lichaam zou kunnen verspreiden. Er is echter eenvoudigweg geen wetenschappelijk bewijs om deze overtuiging te ondersteunen. Als u echter nog steeds niet zeker weet of u een massage wilt, kunt u het beste contact opnemen met uw gespecialiseerde kankerverpleegkundige, aangezien deze het meest op de hoogte is van uw medische geschiedenis en eventuele vragen zou moeten kunnen beantwoorden.
https://www.wcrf-uk.org/our-blog/massage-cancer-safe-potential-benefits/
Het is mogelijk dat je kort na de sessie een beetje duizelig voelt (ook een reden waarom ik een kort gesprek voer na de behandeling).
Soms kan je de eerste dagen merken dat er verschillen zijn in hoe je je voelt, bijvoorbeeld hoofdpijn, meer of minder energie, vaker plassen, verandering in je slaappatroon of een emotionele reactie. Dat je lichaam reageerd op de bahandeling is (meestal) een goed teken. Het is wel een goed idee om mij te informeren over deze reacties (per telefoon of bij een eventuele vervolg aspraak).
Down-to-Earth?
Het 'down-to-earth' concept dat ik in mijn lichaamswerk probeer te belichamen, is onderdeel van een grotere levenshouding. Het is één aspect van een (yoga)filosofie die overtuigd is van de kracht van lichtvoetigheid, van het brengen van alle dingen naar hun aardse moeder en van het leven van een eenvoudiger – en duurzamer – leven.
Zoals Bruno Latour het zegt:
"Belonging to a territory is the phenomenon most in need of rethinking and careful redescription; learning new ways to inhabit the Earth is our biggest challenge. Bringing us down to earth is the task of politics today."
Vaak wordt aangenomen dat de Boeddha ooit zei dat ‘de geest is alles wat jij denkt te worden." Een deel van het reguleren, of meer in harmonie zijn met je geest, is om deze terug te brengen naar waar je lichaam zich bevindt; om je bewust te worden van de plaats en de ruimte, de grond waarop je lichaam vertrouwt.
Om de bodymind – en, naar mijn mening, de wereld – te genezen is het essentieel om opnieuw te leren hoe we de grond raken met onze voeten. We moeten niet vergeten dat de grond ons vasthoudt, ons ondersteunt terwijl we lopen, rennen en vallen.
We geloven vaak dat we veel kruiden aan een soep moeten toevoegen om deze beter te maken, of dat we zelfs nog ingewikkelder systemen en technologieën moeten bedenken om onze alledaagse en mondiale problemen op te lossen. Maar een eenvoudiger oplossing staart ons vaak in het gezicht. Het houdt in dat we verwijderen wat we niet nodig hebben, dat we minder op onze schouders hebben in plaats van meer, dat we de routines en systemen waarin we ons bevinden vereenvoudigen, zodat we daadwerkelijk kunnen gaan begrijpen wat er aan de hand is. Dit alles maakt deel uit van de noodzaak om de zaken weer op de aarde te brengen. Ik geloof dat dit begint en eindigt met ons lichaam.
Hoe staan of lopen wij in de wereld? Zijn we ons überhaupt bewust van onze eigen houding, onze houding? Onze houding is meer dan de fysieke positionering van ons lichaam. Het weerspiegelt hoe we over dingen denken en de manier waarop we omgaan met de mensen om ons heen en met onze omgeving als geheel. Onze houding is onze levenshouding.
Down-to-Earth?
Holisme is niet zweverig
Het samenbrengen van verschillende methodologieën is een belangrijk aspect van een holistische benadering van gezondheid en genezing. Simpel gezegd betekent een holistische benadering dat genezing draait om de héle persoon, en niet alleen om het deel dat 'pijn doet'.
Die holistische benadering past goed bij mijn sceptische aard. Ik ben geen gelover; in niets niet. Maar ik ben wel onverzadigbaar nieuwsgierig. Als het gaat om massage en gezondheid is mijn interesse breed en holistisch. Ik specialiseer me door juist die technieken te selecteren waarvan ik denk dat ze het beste werken voor een specifiek persoon of een bepaalde situatie. Ik volg of onderschrijf dus niet blindelings alle aspecten van één enkele traditie, of van welke medische of alternatieve geneeswijze dan ook.
Sommigen denken misschien dat zo'n brede benadering een zwaktebod is – dat je een specifiek pad moet kiezen en je moet specialiseren in een bepaalde techniek. Ik geloof juist dat het een kracht is. Gezondheid, ziekte en genezing zijn namelijk nooit eenduidig. Problemen ontstaan vaak door uiteenlopende – en soms onachterhaalbare – redenen. Een heel mens is meer dan de som der delen van zijn lichaam. Een persoon brengt ook een eigen 'verhaal' mee: hoe je omgaat met anderen en de wereld, wat je met je lichaam doet en wat er met je lichaam is gebeurd. Met dit in gedachten betekent de holistische benadering voor mij ook dat ik nooit twee mensen exact hetzelfde behandel. Het zorgt er daarnaast voor dat ik nooit stop met leren, een methode nooit als vanzelfsprekend beschouw, en deze nooit gedachteloos toepas als een vast ritueel of protocol.
De holistische benadering kampt soms met een imagoprobleem. Velen zien het als hippiegedrag of New Age-mumbojumbo. En inderdaad, sommige behandelaars komen weleens met vreemd klinkende of zelfs dubieuze claims. Wat betekent het nou precies om 'je energie in balans te brengen', of om 'harmonie te creëren tussen lichaam, geest en... tja, ziel'?
Of het nu waar is of niet, veel mensen haken af bij wat we in het Nederlands 'zweverigheid' noemen. Inderdaad, dat is meteen de reden voor mijn nuchtere, 'down-to-earth' aanpak. Een van mijn belangrijkste doelen is om de kloof te overbruggen: tussen de scepticus en de gelovige, de cynicus en de idealist, de hippie en de wetenschapper, en de ascete en de samenleving.
Toch zitten er ook voordelen aan die 'zweverigheid', waarvan ik er een aantal probeer te integreren in mijn werk. De wetenschap helpt hier enorm bij. Zij is namelijk vaak in staat om woorden en bewijzen te geven die de vaag klinkende claims en ideeën van meer 'spiritueel' georiënteerde genezers ondersteunen. En dan is er ook gewoon de ontegenzeggelijke kracht van positief denken, optimisch zijn, en ergens - vooral in jezelf - geloven.
Myofascial Release: Mythen & Magie
De studie naar fascia is een relatief nieuw vakgebied (zo’n 10 tot 15 jaar). Eeuwenlang – en vandaag de dag nog steeds – bestonden anatomielessen uit het wegsnijden van dit bindweefsel om de 'belangrijkere' skelet-, spier- en orgaansystemen bloot te leggen. Dit bindweefsel dat je spieren en organen omhult, bekend als fascia, is lang genegeerd. Maar nieuwe inzichten suggereren dat het de sleutel in handen heeft voor de aanpak van talloze problemen, waaronder chronische pijn en immuunstoornissen. De behandeling van fascia was voorheen grotendeels het terrein van fysiotherapie en andere medische disciplines die zich richten op anatomische en fysiologische bewegingsstudies. Toch is ook massage altijd al nauw verweven geweest met de fascia, zelfs nog voordat we ons dat zelf realiseerden. Zoals een artikel van Johns Hopkins uitlegt, kan de pijn die je in je spieren voelt, in werkelijkheid afkomstig zijn van je fascia.
Anti-fascia
"Myofascial release"-therapieën zijn de laatste jaren een heuse hype geworden. Massagetherapeuten claimen soms onbewezen gezondheidsvoordelen rondom het 'losmaken' of 'rekken' van de fascia. Het is dan ook geen verrassing dat de medische wereld de effectiviteit van massage – of de kennis en opleiding van massagetherapeuten – vaak bagatelliseert. En vaak is dat nog terecht ook. Hoewel het onmiskenbaar is dat massagetherapeuten 'íets' bereiken als het om de fascia gaat, moeten sommige claims kritisch worden bekeken. Maar laten we het kind niet met het badwater weggooien! Hiermee bedoel ik: als iets werkt zonder dat we precies weten waarom, hoef je er niet mee te stoppen. Medische wetenschappers die elk voordeel van het werken met fascia verwerpen, slaan de plank mis. Dat je het belang van iets (nog) niet begrijpt, betekent niet dat het niet belangrijk ís.
Het Pain Science Institute (painscience.com) valt bijvoorbeeld terug op de eeuwenoude aanname dat de fascia primair een 'omhulsel' is en een 'barrière tegen infecties'. Dat is alles, mensen: het is gewoon dat 'witte spul' tussen de belangrijkere spieren, organen en botten.
Waar zij echter geen rekening mee houden, is dat de fascia niet alleen een barrière is, maar ook 'bindweefsel' - met 5x zoveel zenuwreceptoren dan spieren en zelfs een eigen 'geheugen'. Dit inzicht verandert ons perspectief volledig en legt de prachtig complexe functie van onze fascia bloot.
Mythe 1: De fascia oprekken
Met het groeiende besef van het belang van fascia ontstond ook het idee dat fascia vloeiende bewegingen in de weg kan zitten wanneer het 'verkleefd' of 'verkort' raakt. Het leek dus logisch om de fascia te gaan rekken. Maar welk voordeel valt er nu eigenlijk te behalen met het manipuleren of 'rekken' van de fascia?
"Fascia is fibrous connective tissue that wraps and supports muscles, bones, tendons, ligaments, organs, nerves-pretty much everything. Fascia stretching is said to give you a feeling of deep relaxation and rejuvenation that no other regular Swedish massage could ever do. The technique called fascial stretch therapy was developed by Ann Frederick, the first "flexibility specialist" to work with athletes at the Olympics, and it aims to improve every aspect of athletic performance and recovery."
https://www.shape.com/fitness/tips/fascial-stretching-benefits
Het blijkt echter dat de fascia zó sterk is, dat er geen enkel wetenschappelijk of fysiologisch bewijs is dat het überhaupt kan worden opgerekkt. Wat je wél kunt doen, is het in beweging houden, het 'hydrateren' (met supplementen en beweging) en de verbindende vorm ervan veranderen. Dit doe je door de roosterstructuur – de positie waarnaar het weefsel de neiging heeft terug te veren – te hertrainen. Dit is de manier om uiteindelijk de algehele structuur en de 'houding' van je lichaam te manipuleren en te veranderen. We rekken de individuele vezels van de fascia dus niet op, maar we veranderen de structuur en de functie ervan.
Myth 2. Release the Kracken!
Wat wordt er bedoeld met (myo)fasciale release?
Wanneer we spreken over 'release' (losmaken), bedoelen we eigenlijk het weer in beweging krijgen van het geheel. Dit omvat het mobiliseren van de verschillende fasciale lagen, het fysiek in beweging brengen van de fasciale verbindingen met spieren en botten, neurologische hertraining en rehydratatie. Fascia kan dik en onbeweeglijk worden, ofwel 'vastgeroest' raken in zijn patronen. Een van de primaire functies van fascia is om de verschillende spieren en organen op hun plaats te houden. Maar wanneer we het weefsel hebben 'aangeleerd' om deze structuren op de verkeerde manier vast te houden – bijvoorbeeld door een slechte houding of langdurige, repetitieve bewegingen in één richting – kan de fascia telkens terugveren naar deze foutieve gewoontehouding. Dit fenomeen staat bekend als 'fasciale adaptatie' (aanpassing van de fascia).
"This principle of fascial adaptation is triggered by any repetitive movements, or even a lack of movement where the fascia thickens to hold you in place. Athletic training is no different to the demands put on the body by office work. Any load which is excessive or repeated without a counterbalancing release will result in thickened, inflamed and damaged fascia.
https://paincareclinic.co.uk/conditions/can-you-stretch-fascia/
Wat ons weer terugbrengt bij rekken. We weten inmiddels dat het forceren van de fascia om op te rekken ons niets oplevert. De visco-elastische eigenschappen van fascia betekenen echter wel dat het weefsel goed reageert op warmte en (zachte) aanhoudende druk. Deze combinatie zorgt voor een fysieke verandering in de netwerkstructuur van het weefsel, waardoor het vloeibaarder wordt. Dit werkt op nagenoeg dezelfde manier als bij een katoenen stof: de structuur van de stof kan veranderen zonder dat de afzonderlijke katoenvezels daadwerkelijk langer worden. Onderzoek heeft aangetoond dat het vasthouden van warmte en zachte druk gedurende 1 tot 5 minuten zorgt voor een positieve verandering in de collageenroosterstructuur van de fascia.
Training
Mijn aanpak (met name bij Re-move) is om de inzichten en technieken uit modaliteiten zoals Structural Integration, Rolfing en Yin Yoga toe te passen om weer vloeibaarheid en beweging te brengen in vastzittend weefsel. Het doel is om uiteindelijk de 'rusthouding' van het lichaam en de ondersteunende fasciale roosterstructuur te veranderen.
Er zijn veel behandelaars die apparaten en hulpmiddelen inzetten om dit te proberen te bereiken. Ik vertrouw daarentegen op mijn handen en op jouw lichaam om te 'weten' wat er moet gebeuren. Tom Myers – een van de meest invloedrijke personen als het gaat om het op de kaart zetten van het belang van fascia binnen fysieke fitheid – zegt bijvoorbeeld het volgende over het gebruik van een foamroller in vergelijking met de handen van een massagetherapeut:
"I value the knowing hand over the unknowing object as a tool for inner body change. I can create this shear through positioning the client and adjusting my hand pressure and position constantly via sensory feedback, so I am better than a foam roller. I can see and find the ‘silent’ places of tension they don’t even know about and awaken them or ease them. I can see the whole pattern and create treatments that progressively free these adhesions in an integrated fashion. I can feel when it’s ‘cooked’."
-- Tom Myers: anatomytrains.com/blog
Cruciaal hierbij is echter dat mijn uiteindelijke doel is om de cliënt zelfredzaam te maken, en hen te voorzien van het (zelf)bewustzijn om zichzelf te kunnen blijven helpen (ik ben immers niet voor niets jarenlang docent geweest).
"[...] believing that only a skilled clinician can stretch your fascia for you can make you believe that you need that person to “fix” you. That takes the locus of control away from you and makes you dependent on someone else for your health. That shouldn’t be the case. [...] If the occasional deep tissue massage or “fascial release” makes you feel good, that’s great but the therapist ought to be showing you ways to help yourself and prevent that pain and tightness in the future. Once you know what to do the rest is up to you." gothamphysicaltherapy.com
Links and further reading/viewing
- Karl Jacobs: https://youtu.be/cAnTP9ryYVk and https://youtu.be/FQK1oLWlCl4
- Jean-Claude Guimberteau: https://fascialconnection.lat/jean-claude-guimberteau-md-francia-2/
- Johns Hopkins University: 'muscle' pain my actually be fascia: https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/muscle-pain-it-may-actually-be-your-fascia
- https://www.abmp.com/massage-and-bodywork-magazine/issues/mayjune-2019/structural-integration-20-iconic-deep-bodywork-1970s-emerging-new-form
- https://www.massageandbodyworkdigital.com/i/720675-september-october-2016/6?
- https://yogauonline.com/yoga-practice-teaching-tips/yoga-practice-tips/tom-myers-change-the-body-to-change-the-mind-dynamics-of-transformation-in-the-light-of-new-fascia-research/
- https://www.anatomytrains.com/blog/2024/04/15/q-a-with-tom-electric-massage-tools/
- https://www.anatomytrains.com/blog/2020/05/21/tom-myers-self-massage-practices-for-the-hands/
- https://www.tuneupfitness.com/blog/fascia-myofascial-release?srsltid=AfmBOopEYLSunTNYTt4bELSoOu_yZsRDvd6gD_l3DP09XzEjieP7N6dp
The Body Remembers
We are more than our brains
I am fascinated by an idea that runs contrary to the popular idea that “We are Our Brains”, as put forth by Dick Zwaab, for whom I nonetheless have a lot of respect (see: we are our brains). It is my contention, however, along with many others, that there is more to us than than what goes on in our brain. Experience is lodged in pathways that transcend the brain. This is a vast and complex topic, to which I will return at a later stage. For now, as a kind of teaser, or as a way to start the ‘conversation’, I want to point to the words of others. In a thought provoking article, Lia Mack, the author of Waiting for Paint to Dry (Pen L, May 2015), writes:
Your body, believe it or not, remembers everything. Sounds, smells, touches, tastes. But the memory is not held in your mind, locked somewhere in the recesses of your brain. Instead, it’s held in your body, all the way down at the cellular level. Ever notice how, on a stage full of professional dancers, everyone still moves in their own way? That’s because our cells store memories – information – about our experiences, habits, sensations, everything. We are all unique and it’s in our bodies – our skin, muscles, tendons, nerves – which we actively participate through our day to day experiences; good ones and bad.
Sometimes, the memories that our body stores are not always memories that we consciously, as the survivor, remember. You may have been too young to remember. You may have blacked out. For whatever reason, you don’t know what your body knows. As Renee Fredrickson, Ph.D. says in A Journey to Recovery from Sexual Abuse, “The traumatic and the trivial are the two kinds of information your mind represses.” Othe major Writers in the field of mind and body health in relation to trauma and Bessel van der Kolk (see for example this short video on his work: The Body Keeps the Score) and Gabor Mate (on whom I will be writing more at a later date).
My work, however, is parhaps more related to the trivial (though I do not shy away from the traumatic if it reveals iself). My focus lies in the seemingly trivial way in which we carry ourselves in day-to-day activities, which can be the very storage centre of significant memory as well as change. It is the seemingly trivial that offers pathways to change and healing in the way that it yields to 'rememory' - or forgetting - which is what I utilise in my third intention re-move.
I will have much more to say on this topic but I choose for now to quote the words of the most wonderful poet Rainer Maria Rilke:
… it is not enough to have memories. You must be able to forget them when they are many, and you must have the immense patience to wait until they return. For the memories themselves are not important. Only when they have changed into our very blood, into glance and gesture, and are nameless, no longer to be distinguished from ourselves – only then can it happen that in some very rare hour the first word of a poem arises in their midst and goes forth from them.
Other Bodies
To change the tone a bit now, or to add to the confusion and the wonderful complexity of memory, consider that our body also remembers the bodies of others whom we have touched or have been touched and moved by – both positively or negatively.
In a short article, called, “The Body Remembers All”, the Yogi mystic Jaggi Vasudev, associates this kind of meeting and remembering bodies with karma (I will be posting more on the common misconceptions of Karma another time). Drawing from his own traditions, he calls this runanubandha:
Runanubandha is a certain aspect of karma; it is a certain structure of karmic substance. It happens because of a certain amount of meeting and mingling that happens between people. Wherever there is a certain amount of meeting and mingling, some runanubandha is created.
Especially when two bodies come together, the runanubandha is much deeper. It is a kind of recording in the body; the body is keeping a record of everything that has happened. If intimacy happened with another body, it is keeping a record of that particular kind of energy. The Body Remembers All
The Mind/Body Problem... or Potential
Part of the problem in thinking about memory, mind and the body is that we think about these things as separate entities. This is fundamentally a Cartesian perspective (“I think therefore I am”). The truth is, there is very little sense in talking about memory in these terms, as if it were something that could exist as the experience of either the mind or the body. There is no seperation. What we perceive as someting fo the mind passes into the body and vice versa. Unfortunately, the process is so complex and surreptitious that we are largely unaware that this is taking place. The result is that the 'storage' of this memory becomes unconscious, or as I think of it, subcutaneous. Nevertheless, these memories play a crucial role in the restrictions and potential ways we conducts ourselves, the way we hold and move our bodies through space and time, whether we slouch or stand tall, to mention but two of many ways in which our stance becomes us. As Thomas Fuchs puts it:
Unconscious fixations are like restrictions in the spatial potentiality of a person, caused by a past which is implicit in the present and resists the progress of life; this includes traumatic experiences in particular. Their traces are not hidden in an interior psychic world, but manifest themselves – as in a figure-background relationship – in the form of “blind spots” or “empty spaces” in day-to-day living. They manifest themselves in behavior patterns into which a person repeatedly blunders, in actions that she avoids without being aware of it or in the opportunities offered by life which she does not dare to take or even to see. The unconscious of body memory is thus characterized by the absence of forgotten or repressed experiences, and at the same time by their corporeal and intercorporeal presence in the lived space and in the day-to-day life of a person.

One of the things to be concluded from this is that, what we are, the person we have become, has much to do with things we have remembered of which we no longer are aware, and that this is not something that lies in the past but in the present way in which we – our bodies – continue to move through the space of everyday life. Our very identities are processes that are ongoing and always changing. The upside to this is that, if memories are processes we cary with us in our body's behaviour, not just in deep vestiges in the brain’s forgotten cavities, then we also have the potential to shape and reshape our bodies and thus also our memories.
Practical Memory Release
There are so many ways in which we can think of how the body remembers, and what to do with this insight. What if we start seeing our bodily discomforts, pains and tensions from the perspective of an informative friend? Not to mention that it always is working on your side: do you have to think and work hard to breathe, digest? Experience the gift of your tensions. Listen to what they tell you and see them as the road back to balance.
Links on the practical side of working with Body Memory:
- how-to-reconnect-with-our-body-and-attain-health
- http://tinybuddha.com/blog/how-to-release-the-painful-memories-emotions-stored-in-your-body/
Links on Memory, The Uncanny, Trauma, Body, etc.
- https://www.survivormanual.com/how-to-deal-with-body-memories-as-a-survivor-of-sexual-assault/
The Neuroscience of Body Memory
https://partiallyexaminedlife.com/2011/12/16/memory-body-and-truth/ - http://makemag.com/review-the-memory-of-place-a-phenomenology-of-the-uncanny-by-dylan-trigg/
- https://www.amazon.com/Meditations-First-Philosophy-Hackett-Classics/dp/0872201929/ref=sm_n_au_dka_NL_pr_fal_0_2?adId=0872201929&creativeASIN=0872201929&linkId=96533e3a72ea395c3049f271b9e552ba&tag=theparexalif-20&linkCode=w70&ref-refURL=https%3A%2F%2Fpartiallyexaminedlife.com%2F2011%2F12%2F16%2Fmemory-body-and-truth%2F&slotNum=0&imprToken=.5h02X4TUzTFrLjJUMSEnQ&adType=smart&adMode=auto&adFormat=strip&impressionTimestamp=1565874303468
- Julian Barnes, The Sense of an Ending.